Transcript: Radio interview with Jason Monteclar on DYCM 1152 AM

Jason Monteclar: Galing sa Cebu at sa Northern Mindanao, si Jayson Monteclar po ito. How are you sir?

Sen. Bongbong: Well, okay, ito. Ginagawa natin ang lahat para mabigyan ng konting liwanag itong naging sitwasyon sa Maguindanao, at dahil kami ay nasa gitna ng pagsusuri ng BBL ay apektado lahat ng aming ginagawa hangga’t malaman namin kung anung nangyari sa Maguindanao

Monteclar: Yes, Sen. Marcos napatawag po kami sa inyo kasi po maraming nangangamba baka po maantala itong sinasabi nilang on-going na peace process or peace agreement between sa GRP at MILF tapos biglang sumiklab itong massacre sa SAF-44. So, ano po ang posibleng mangyayari sa Bangsamoro Basic Law na Isa rin po kayo sa Chairman na nag-hahandle po ng batas na ito?

Sen. Bongbong: Well, sa ngayong ay suspindido muna ang mga hearing sa local government dahil tatlo ang committee dyan eh; merong local government, merong constitutional amendments, merong peace and reconciliation. Pero ngayong umaga tuloy ang hearing doon sa constitutional ammendments, sa committee on constitutional ammendments ni Sen. Miriam dahil sa tingin ko naman kung ano ‘man ang nangyari sa Maguindanao, walang effect ito, walang impact ito dun sa mga constitutional issues. Hindi naman magbabago ‘yun dahil nagka gyera, kaya tuloy-tuloy. Talaga naman sinusubukan naming Makita kung papaano ang gagawin natin ngayon para maging maayos ang peace process natin, pero syempre, siguro alam naman ng lahat na hindi naman pwede magkaroon peace process pagka nag gye-gyera pa at yung BBL, yung aming pinag-aaralan at pinag-didiskusyunan yung Bangsamaro Basic Law ay naging bunga nung disagreement, meron na tayung peace agreement nagpirmahan na ang MILF at tska ang gobyerno, pero kahit na may peace agreement na at nilalakad na nga namin na magkaroon na ng Bangsamoro government eh nagkaroon pa ng ganito, nagkaroon pa ng massacre ibig sabihin may kakulangan yung peace agreement mag kakulangan yung draft ng BBL kailangan nating ayusin ‘yan ng sa ganun hindi na mangyari ulit ito kaya nga tayo gumagawa ng peace process kaya nga tayo pinag-aaralan ang BBL para nga maiwasan itong mga pangyayaring ganito, na hindi na mangyari ito.

Monteclar: Yes, Sen. Marcos isa ‘din po sa mga pangamba alam ko po na isa ‘rin po kayo sa mga nangamba, mukang meron pong unofficial gag order na pinapatupad ang gobyerno para po hindi makasalita yung mga posibleng magiging resource persons natin po when it come to the drafting of this BBL law.

Sen. Bongbong: Well, sa ngayon siguro last week may ganun dahil talaga yung mga kausap ko tungkol sa BBL ay hindi ko mahagilap sina Chairman Ikbal si Sec. Telez ng OPAPP at tska lahat ng mga kasama ko ng mga kausap sa gobyerno ay hindi ko makausap, siguro tinitignan pa nila kung ano ba talaga ang nangyari. Pero ngayon kahit na walang opisyal na nilalabas ang gobyerno, marami na, marami na ang impormasyon na lumalabas thru or, some official but also some unofficial sources, at sa, ako naman ay maraming kaibigan sa kapulisan, marami akong kaibigan sa militar nakakatanong ako sakanila kung ano yung naririnig nila ano yung balita nila, kung sino yung mga na involved at lahat. So, dahan-dahan kahit papaano ay lalabas-lalabas lalabas ‘yan kahit papaano. Pero kailangan ngayon natin at the very first step, bago ba natin mai-tuloy ang BBL ay kailangan natin malaman ang katotohanan. Dahil, maliwanag na may kakulangan ang peace agreement, may kakulangan ang BBL, dahil nagka ganito na nga, nagka-massacre na nga ng ating mga tropa, ang nangyari anung problema, ayusin natin yung problema hindi na mang-yari ulit ito.

Monteclar: Sen. Marcos ito sa mga provisions po naka pirma ang ating presidente o ang gobyerno at tska yung sa MILF parati po nilang sinasabi na they really committed for peace and yet isa ‘din po sa napagka-sunduan po that, itong mga armas, itong mga weapons ng MILF is they will have to turn it over to a neutral body para po ma-sized up po ‘natin ang sensiridad ng kanilang agreement pero ang nangyayari po ngayon mukang dehado po ang gobyerno kasi mukang ayaw ata ng MILF na i-turn over ang kanilang mga armas.

Sen. Bongbong: Ang sabi namin ‘dyan ay, ang tinanong unang hearing palang tinanong ko na agad, ano yung disarmament procedure? Ano yung…para matangaal…ang sabi sa’kin ni Sec. Telez noon ay nagsimula na yung decommissioning at tska disarmament, pero kung ganun, sabi ko ay maganda. Pero mukhang hindi ata nangyari yung ganun. Dahil nabalitaan siguro ng lahat na meron pa silang pinirmahan na disarmament protocol sa Kuala Lumpur noong last Saturday ba yun o sa Friday kaya kung ganun e ‘di ibig sabihin wala pa talagang nangyaring decommissioning. Sa palagay ko, ang nangyari dito para talagang so we can move forward, ang nangyari dito nawalan ng tiwala ang mag kabilang panig kailangan talaga ng sinasabing confidence building measures para bumalik yung tiwala na ‘yan para pwedeng makipag-usap ulit. Sa tingin ko, kailangan ang MILF kailangan nilang ibalik ang armas at ang gamit tska personal effects ng mga pinatay na sundalo. Pangalawa, dapat tumulong sila sa gobyerno, sa paghanap at sa paghabol ‘dun kay Usman na wanted. Pangatlo, kailangan maipakita nila sinimulan nila talaga at they have to show good faith na nagsimula na ang proseso ng disarmament. Pang-apat, ay kailangan nila ipaalam sa gobyerno kung sino yung mga unit commander ng MILF na kasama ‘dun sa mga pumatay sa ating mga sundalo. Panglima, kailangan nilang ipaliwanag ng mabuti kung ano ba talaga ang relasyon ng BIFF at tska MILF. ‘dun sa nga sa press conference na napanood ko sa Kuala Lumpur, laging pinipilit ni chairman Ikbal na this is a separate group, eh kako mahirap sigurong tanggapin yun kung separate group hindi kayo magkasama, bakit may armadong grupo na BIFF sa loob ng kampo ng MILF? So, ibig sabihin ibang usapan ‘yun.

Monteclar: Ibig sabihin nag kakanlong sila ng terorista kung sa ganon?

Sen. Bongbong: Sa ngayon sa kabilang panig naman, ay yung yung kapulisan at yung gobyerno kailangan maipaliwanag kung ano yung chain of command dito? Sino bang kausap natin? Sino bang dapat kausapin? Dahil kung pulis ang kakausapin, ay hindi alam nung acting police chief PNP, hindi alam ng Secretary of Local Gov’t o sino ba talaga nag bigay ng order? ang presidente ba? O sino pa? e hindi natin malaman. Tapos bakit yung suspindido na commander ay kasama sa usapan?

[Audio cuts]

Paano mo masasabi ‘yun kung di mo masasabi, “Kami, kontrolado namin ang tao namin.” Mukhang hindi eh. Ang daming gulo. Ang daming tanong, tungkol ano bang nangyari, bakit di pumasok, bakit di nasuportahan, bakit hindi alam ng mga commander. Lahat ito ay kailangan malaman natin. Kagaya ng sinabi ko confidence building kailangan pabalikin natin ang tiwala ng magkabilang panig para maituloy itong peace process.

Monteclar: Senator Marcos, gusto pong malaman ng taong bayan, before po na maituloy itong final draft ng BBL, may mga pamahayag po itong si President Aquino that he is urging or asking the Department of Justice na magpa-file po ng criminal charges against all those people except commanders na in charge po sa pagatake ng SAF44. Mayroon din pong nanawagan na mas mabuti po daw na magpatayo tayo or magform tayo ng isang truth commission para po malaman kung ano ang katotohanan. Sir, before po sila makapagconclude or makapaggawa ng resolution, ano po talaga ang mangyayari? In the meantime, wala munang movement towards the final draft of BBL?

Sen. Bongbong: Well, kasi kagaya nga ng sinasabi ko, maliwanag na may kakulangan ang ating peace agreement dahil nangyari na nga ito. Ang BBL, ang pinanggalingan nya, ang pinagbasehan nyan ay yung peace agreement. Ngayon, ibig sabihin, may kakulangan ang peace agreement natin, may kakulangan ang BBL kung maari pa ring mangyari ito. Kaya’t kailangan na kailangan, hindi naman naghihiganti, tinutuloy, gusto namin matuloy ang peace process. Pero hindi natin kayang ituloy kung ang sasabihin na lang natin na “ay nako walang nangyari basta’t ituloy nyo na lang yan na parang walang nangyari”. May nangyari at tsaka, yung ganyang klaseng gyera, ganyang klaseng massacre, that is the fundamental point kaya nga may BBL, kaya nga may peace process. Mukhang hindi effective ang ating peace process, yung ating disagreement at kung ganon, hindi magiging effective itong BBL. Kaya’t kailangan nating pag-aralan na mabuti anong kakulangan ngayon, anong dapat nating gawin, anong dapat baguhin sa batas, anong dapat nating idagdag, anong dapat nating palitan, anong dapat nating tanggalin, ano pang kailangang gawin. Pero hindi natin magagawa yun hanggat malaman natin kung ano yung naging problema. Hindi natin malalaman kung ano yung naging problema hanggat malaman natin kung ang katotohanan na nangyari sa Maguindanao.

Monteclar: Sir, is it a precondition po para po na mafinalize itong BBL it should first be established na the massacre happen was totally done, shall I say in good faith po kasi misencounter, walang coordination. But what if po sir na ma-proven that indeed na may pagkukulang po talaga itong MILF towards sa kanilang mga personnel or sa kanilang mga tauhan. What if ma-proven po?

Sen. Bongbong: Well, it really depends on this. Depende kung papano nangyari. Pero kung lumabas na ganun talaga na talagang inatake ang ating mga tropa at hindi naman dapat gawin yun, babalik tayo ngayon sa peace agreement dahil mukhang hindi nasundan yung peace agreement. Kung hindi nasusundan yung peace agreement, balewala itong BBL. Kaya nga importante yung sinasabi kong relasyon sa MILF at BIFF. Dahil kahit maging maayos ang usapan natin sa MILF, kagaya ng akala natin maayos ang usapan natin sa MILF pero ang nangyari kasama ang MILF sa pagpatay sa ating mga sundalo, kaya importante na makita ay itong BIFF ba anak ito ng MILF o walang kinalaman o ano ba? Kasi kung sasabihin natin na maayos ang usapan natin sa MILF at andyan pa ang BIFF gumegera sa gobyerno, walang kapayapaan. So bakit pa tayo pumirma ng BBL? bakit pa natin ginawa lahat ito? Dahil ang habol naman natin ay hindi magbasa ng batas, ang habol natin ay makamtam ang kapayapaan sa Muslim Mindanao. We thought that the BBL would be a good step, a big step towards achieving peace. So, pumunta na lang at ayusin ng mabuti at hindi natin maayos ng mabuti hanggat ma-identify ang problema, hindi ma-identify ang problema hanggat malaman ang katotohanan.

Monteclar: Senator Marcos, going into the details po sa provisions ng BBL, marami pong mga nangangamba mga former general, mga politicians at tsaka sa mga gobyerno at tsaka sa ordinaryong mamamayan po, nangangamba po kami kasi pag once na ma-grant po itong BBL na mabigyan ng sariling police force itong Autonomous Region na sinasabi o kine-claim ng MILF baka po worst po yung mangyari kasi napagbigyan po.

Sen. Bongbong: Yun na nga, isa yun sa nababanggit sa mga hearing, isa sa laging nababanggit at kinakatanong yan tungkol sa pulis. Mayroon kasi sa BBL na magkakaroon sa Bangsamoro Police Force. Ngayon, yung Bangsamoro Police Force hindi mangagaling sa PNP na pwersa, ang mga ilalagay sa Bangsamoro Police Force yung mga fighter ng MILF, yun yung pumatay dun sa mga pulis, gagawin ngayon nating mga pulis. Kaya’t ang laking problema ito. Tapos sino sila sumusunod, kung sumusunod ba sila sa Chief Minister ng Bangsamoro Government o sumusunod sila sa PNP Chief? Yun hindi nailiwanag sa mga hearing naming kaya problema ngayon yun. Sinasabi nga ng mga iba kung ganun ang mangyayari, mahirap masyado yan dahil magiging private army tapos lalabanan yan. Kumpleto na sya, maging first step sa pag… Kahit na bago pa mangyari itong massacre sa Maguindanao ay marami na talagang mga tanong. Hindi lamang ito, yung mga tanong tungkol sa papanong administration ng mga iba’t ibang lugar na malalayo naman dun sa port territory. Tapos yung napakaraming constitutional na problema.

Monteclar: sa pagkakaalam ko nga Sen. Marcos may sariling parliament pa daw itong sinasabing bagong autonomous.

Sen. Bongbong: May sarili silang parliament, meron, na pinamumunuan ng isang Chief Minister. Siguro gumagaya sa ARMM, kasi ang ARMM may assembly.

Monteclar: Isa din po ito sa mga punto na napagalaman po natin, na yung nagpatawag po kayo ng isang public hearing sa Tawi-tawi dati, isa din po sa mga punto na ni-raise po or sa issue po na nai-raise, na baka ito ay isang estado sa loob isang estado?

Sen. Bongbong: Yun na nga, tinatawag nilang sub-state. Yung sub-state tanggap naman yan, meron naman talagang mga halimbawa nyan sa iba’t ibang lugar sa mundo. Pero ang pagkasulat ng BBL, merong pwede mong basahin na sinasabing pantay ang Bangsamoro Government at tsaka ang Gobyerno ng Pilipinas, ng Republika. Dahil, ito balik tayo dun sa punto ng pulis, tinanong ko, kung ang chief minister ay orderan nya yung Bangsamoro Police na may gawin, at itinakda ng Chief PNP na sabihan wag gagawin, ibawi na ang order na yun, ang sagot sa akin, kung merong conflict ay paguusapan daw, inenegotiate. Hindi na pwede yun, chain of command yun. Kay Pangulo commander-in-chief tapos Chief PNP tapos yun mga commander nya. Hindi naman pwedeng basta’t yun Chief PNP kung hindi sumusunod yung mga police nya. It’s okay to negotiate daw. Kung magnenegotiate ka parang sinabi mo, yung probinsya ng Ilocos Norte hindi kami nag-agree sa Manila, magnenegotiate kami edi pantay na kami. Dahil supreme government yung isa, pantay yung usapan naming edi supreme government na din ako. Yun ang mga lumalabas noon pa. kaya’t marami talagang nagtatanong kung papano ang magiging relasyon ng Bangsamoro Government sa Philippine Government. At handaan naming binibigyan ng liwanag pero mukhang hindi pa din iyon ang punto dahil kailangan pa din nating ayusin ang mga lumabas na problema dahil nga dito sa Maguindanao massacre.

Monteclar: Sen. Bong, emotional po ang taong bayan. Ang President made a speech and the Government made a response. How do you assess po sa mga sinasabi ng gobyerno kasi pati po kami dito sa Cebu na nakapagsabi po na medyo bini-baby ng gobyerno ang MILF?

Sen. Bongbong: Ang bini-baby nila hindi ang MILF, ung BBL. Dahil gusto nila kahit anong mangyari pa, ipasa ang BBL. Papano naman yun nagpuputukan na papano tayo maguusap sa tungkol sa BBL. Hindi naman pwedeng gumawa ng peace agreement, hindi pwedeng gumawa ng peace process habang ginegera ka ng isang grupo. So, kailangan natin talaga, yun yung mga bagay bagay na kailangan nating dapat ayusin. Sinasabi ng iba kailangang ipagpatuloy at wag na idisko-logikal na hindi tuloy ang mga hearing. Ang sabi ko that is perfectly logical because that the central issue here, is peace. And apparently, the disagreement and the passage of BBL is not bringing peace. So may problema, we have to fix it. Dahil kung itutuloy lang natin ang BBL na parang walang nangyari, mauulit ulit ito. Ano nangyari sa kapayapaan sa Muslim Mindanao? Anong nangyari dun sa ating hangarin na gusto natin na sa wakas makamtam na natin yang kapayapaan na hinahanap natin ng ilang taon na?

Monteclar: bat hindi na lang po i-surrender itong mga commander at tsaka mga tauhan ng MILF na responsible po sa pag massacre sa SAF 44?

Sen. Bongbong: Yun ang aking sinasabi. Dapat ipakita talaga nila na ang habol nila, ang kanilang hangarin ay pareho dun sa hangarin natin ng kapayapaan ay sagutin nila ang mga commander na na-involve. Ang mga MILF mismo ay inamin na nila na meron silang mga fighter na kasama doon sa laban at tsaka na kasama doon sa pagpatay sa ating mga pulis. Kaya’t papano ngayon yan? Basta ganon na lang? kailangan may pananagutan sila kung bakit nila ginawa yun. Kailangan maipaliwanag nila sa taong bayan, kailangan maipaliwanag nila sa lahat kung bakit nila ginawa yun at pagkatapos nilang ginawa yun, bakit tayo magtitiwala ulit sa kanila? Ano ang mga garantiya na ibibigay nila na hindi na mauulit ito?

Monteclar: So pinipilit po talaga itong BBL kahit po sa mga nangyayari kasi po sabi po sa mga balita na medyo naga-aspire ito pong si Presidente Aquino for a Nobel Peace Award.

Sen. Bongbong: May narinig din akong ganyan, pero sa lagay na ito, bago pa nga mangyari itong sa Maguindanao Massacre, marami ng problema ang BBL. Ngayon ngang nangyayari ito, at hindi nga maliwanag kung ano ang dapat gawin, sabihin natin hindi natin papansinin ung nangyari sa Maguindanao, yung pagpatay sa ating mga pulis, hindi natin pansinin yun at ituloy natin ang pagpasa sa BBL ng walang naibabago. Wala tayong kapayapaan dahil maaring mangyari ulit ito. Dahil wala tayong ginawa na pagka-responde dito sa nangyari sa Maguindanao para ayusin ang problema na gawin natin ng paraan para hindi na mangyari ulit. So, yung sinasabing basta’t ituloy yan this is the reason that we are doing it. The reason we are doing it is for peace. Hindi natin tinatrabaho ang BBL dahil mahal natin ang BBL. Ginagawa natin ang BBL dahil sa palagay natin ito ay magiging bahagi para maabot natin ang kapayapaan sa Muslim Mindanao. What we are working for is not a Bill, we are not working for a Law, we are working for peace. Sa mga naririnig ko, kailangang i-adjust nila ang kanilang paningin, na wag ng basta’t silang maobssess dyan sa BBL. Hindi yan ang puno’t dulo. Ang puno’t dulo ay kapayapaan. Let’s remind ourselves not. We have to put perspective into it. Actually if we pass BBL in the same version it was pass to us, the job given to us, we will not attain peace. Because we can see already that despite the fact we have signed a peace agreement nagkaroon pa ng ganitong pangyayari.

Monteclar: Is there going to be a merging po ng mga komitiba dyan kagaya po ng komitiba ni Sen. Santiago, Sen. Poe at sainyong komitiba po para po maisa na po ang tinatawag na inquiry sa Senado sa pangkalahatan na po na gusto nating maitanong sa mga resource person para po ma-push through itong sinasabi nating kapayapaan?

Sen. Bongbong: Well ang mangyayari, magkakaroon nga ng hearing sa Miyerkules. Makakatiyak kayo na lahat ng miyembro, tatlo kasi yung committee na pinagaaralan ang BBL, yung Committee on Local Government, yung committee ko, Committee on Peace and Reconciliation at tsaka yung Committee on Constitutional Ammendment, yun yung kay ni Sen. Miriam. Well, lagi kaming nagjo-joint hearing, ngayon para sa akin, ako kailangan na kailangang umattend sa hearing sa Miyerkules sa inquiry nga dun lalo na sa mga pulis at sa mga military sa kung anon talagang nangyari. Dahil ito ay malaking epekto dun sa ginagawa namin. Kagaya ng sinasabi ko, kailangan nating ma-identify kung ano yung naging problema. Kaya ako kailangan kong marinig sa mga resource persons kung ano ba talaga ang nangyari ng sa ganon ay mapag-aralan natin, magawan nga natin ng paraan, kung kailangan nating baguhin ang BBL para nga hindi na mangyari ito. So dahil nga sa nangyari, hindi na siguro isolated sa bawat committee, siguro lahat ng senador makikita natin andun siguro next Wednesday.

Monteclar: Sir ang inyong mensahe po sa mga pamilya lalong lalo na po sa dalawang Cebuano na pulis na nalagas o namatay doon sa Maguindanao?

Sen. Bongbong: sasabihin ko sa kanila ang sinabi ko doon sa mga pamilya na aming sinundo ang mga labi ng mga namatay na galing Mindanao. Hindi namin makakalimutan ang sakripisyo na ginawa nila para sa bansa at hindi ko titigilan hanggat magkaoon ng katarungan para sa mga kapulisan natin na minaassacre sa Maguindanao.

Monteclar: Very well said po, Senador Bongbong Marcos once again maraming salamat sa inyong oras sir.

Sen. Bongbong: Thank you very much and good morning to everybody.

Back to Blog