Radyo interview: Inquirer for the program “Action Line E”

Q: Magandang tanghali po senador.

Sen. Bongbong: Magandang tanghali sa inyo at sa mga nakikinig.

PNP-BOI REPORT

Q: Nakita nyo naman ho sa banner ng Inquirer ngayon na sinasabi itong paglabas nga ng BOI report sa Mamasapano incident. Senador bilang chairman ng Senate committee on local government at kayo na rin po ay nagtatalakay dito nga sa Bangsamoro Basic Law, ano po ang masasabi ninyo, kayo po ba ay sastisfied dito sa pagpapalabas ng report na ito.

Sen. Bongbong: Ay talagang …ang masasabi ko talagang objective itong pagkagawa nitong report na ito. ….Dapat lalabas yung report nung Lunes, ay yun lamang nagsalaysay si Pangulong Aquino dun sa mga religious leaders at sinisisi nya, ang susunod nyang sinisisi si Gen. Napenas.
Tapos biglang nagkaroon ng postponement at sabi nga tatlong araw daw. E sinasabi nung iba naku baka inaayos yung BOI report.

Q: Baka inaayos daw….

Sen. Bongbong: Hindi. Malinawag naman pag binasa mo yung BOI report talagang ginawa lang nila talaga ang yung trabaho nila. Kaya’t kailangan na paulit-ulit nating batiin ang trabaho na ginawa ni Gen. Magalong, lahat ng PNP command structure, dahil ang talagang ginawa lamang nila yung trabaho nila, inimbestigahan nila, at inilabas yung kanilang mga conclusions. Kaya’t we have to congratulate them dahil sila’y naging independent, at ang inaalala lang nila ang tropa nila sa SAF at saka sa PNP.

VIOLATION OF CHAIN OF COMMAND, LACK OF TESTIMONY FROM PRESIDENT, PURISIMA

Q: Pero senator, hindi kaya nakaapekto dun sa pangkalahatang resulta ng report yung kawalan ng testimonya galing sa Pangulo at dito sa dating PNP Chief Allan Purisima?

Sen. Bongbong: Oo nga. Dahil me kakulangan pa rin. Dahil alam na natin kung anong nangyari sa ground, yung tactics, kung ano yung strategy. Pero nun pang dun sa hearings, yung mga inquiry namin sa Senado, ay pagkatapos nun nakikita na namin na talagang nagkaproblema dahil pinalitan yung chain of command; at hindi sinundan yung chain of command at binypass yung buong command structure ng PNP at si Presidente gumawa ng sarili. At yung ginawa nyang chain of command yung suspendido na Chief PNP na si Gen. Purisima, diretso na kay Napenas. Kaya’t dun nagkagulo-gulo.

At yun na nga lumabas din sa BOI report na yung sinabi ni Gen. Purisima na paglabas nya sa private meeting nya kay Pangulo, paglabas nya sinabihan nya si Napenas ‘wag mo munang sabihan yung dalawa’ tinutukoy nya si Sec. Roxas at si Gen. Espina na Acting Chief PNP—‘wag mo munang sabihan yung dalawa, ako na ang bahala  kay Gen. Catapang’. Kaya’t inasahan ni Napenas na ang ibig sabihin nun, yung coordination sa gitna ng PNP-SAF at saka 6th ID ay bahala na si Gen. Purisima, kaya nagkagulo-gulo, dyan nagsimula yung gulo.

Ngayon alam na natin kung ano yung mga text message, alam na natin kung ano ba talagang nangyari, ang natitirang tanong na lang ay kay Pangulong Aquino: bakit nya ginawa yun? Ano ang dahilan kung bakit binypass nya yung command structure, bakit gumawa sya ng sariling chain of command na hindi naman nauunawaan ng pulis, hindi naman alam kung papanong sistema yan.

Kasi kung susundan mo lang yung chain of command alam ng lahat ng opisyal kung anong dapat nilang gawin. Alam nila o eto, sige pag may mission ang trabaho ko eto, pag may mission ang trabaho ko ganyan—kaya’t maliwanag na maliwanag. Kaya ang tawag dyan standard operational procedure, SOP.

Hindi nga nasunod yung SOP kaya nagkagulo-gulo. Kaya’t itong miscoordination, hindi lamang sa AFP, yung miscoordination din sa MILF, dahil hindi sila nakapag-sabi sa MILF na meron silang mission. Hindi naman sabihin sa MILF e, kailangang sabihan lang yung AHJAG , which is the Ad Hoc Joint Action Group, na nakikipag-usap din, meron ding AHJAG ang MILF.

Pero lahat itong mga bagay-bagay na ito ay nakita nga namin sa Senate inquiry. E lumabas parang na validate dito sa BOI report. At yun na lang ang tinatanong ng taong bayan: bakit ginawa yun? Me maganda bang dahilan ang Pangulo kung bakit nya pinalitan ang sistema? At yun na nga pagpalit mo sa sistema kaya nagkagulo.

E nakakapagtaka, dahil ang inasahan nya ay si Gen. Purisima at saka si Gen. Napenas. Pero pagdating ng oras sinisi rin nya si Gen. Purisima, sinabi nya nagsinungaling si Gen. Purisima sa kanya. Pagkatapos nun si Gen. Napenas ay sinisi naman nya na binola raw sya. Kaya’t anong nangyari dito?

(DIFFERENT EXPLANATIONS OF PRESIDENT AQUINO)

Q: Pero senador tingin ko hindi katanggap-tanggap ito, e isipin mo sasabihin mismo ng Pangulo na nabobola sya?

BBM: Yun na nga e.

Q: Alam mo, Pangulo ka e, andami mong pwedeng gawin, andami mong pwedeng tawagan. E bakit hindi nya ginawa?

BBM: Bukod dun e nagulat nga kaming lahat e nung sinabi nyang si Napenas ang me kasalanan sa lahat. E mas lalo kaming nalito, dahil ano ngayon ito, bago na naman itong istorya? At hindi ito tumutugma sa narinig namin sa Senado. Wala naman kaming nakita na nagsisinungaling o binola nya. Me miscommunication, merong mga siguro yung sa pagplano ng mission, baka kailangang tingnan na mabuti—at sa report nga meron silang nakikitang mga pagkakamali.

Pero yung pagbobola at pagsisinungaling nung dalawang kanyang piniling opisyal, ay wala namang nakitang ganun. So hindi namin malaman. Mabuti nga na lumabas na rin itong BOI report ng PNP dahil ito’y nagpaliwanag—at least mula sa panig ng PNP— kung sa kanilang pananaw ano talaga ang nangyari?

Kaya’t siguro pagkatapos ng BOI report ng PNP, at meron na rin kaming committee report galing sa inquiry namin…….Meron kasing question ngayon kung itutuloy pa yung inquiry dahil sa mga lumalabas na impormasyon na yung MILF ay hindi talaga tapat sa peace process. Ay kailangan siguro tingnan na mabuti yan.
Pero ang kailangan talagang gawin dito ay intayin ngayon natin yung MILF report.

(REFUSAL OF MILF TO PROVIDE COPY OF REPORT)

Q: Pero senador nagmamatigas ang MILF na sa Malaysian government lang daw nila ipapasa yung kanilang report. In fact ipinasa na nga yata nila?

BBM: Oo, naibigay na nga nila. In fact ang gulat ko na lang dahil nung nasa Senado kami, hindi ko makalalimutan hinihingi ko kay Chairman Iqbal yung MILF report. Dahil para sa akin, interesadong interesado ako sa MILF report, para malaman ko sa magkabilang panig—sa PNP SAF, sa AFP , sa MILF—kung anong nangyari.

Dahil hindi ko maintindihan kung bakit mula nung 5:30 ng umaga, mga 6:00 o’clock ng umaga nung Linggong yun, na sinabihan na nung ating mga representative, sinabihan na ang MILF pati yung MILF commander nung 105th nila kung saan nakipagsabakan sa mga pulis, ay sinabihan na pulis yan, government troops yan, wag nyo nang labanan. Pero ang ceasefire alas kwatro pa ng hapon, napakatagal—10 and ½ hours, 11 hours, masyado namang matagal yun.

Kaya’t gusto ko sanang makita yung MILF report, at ako’y umaasa na me makukuha pa tayong kopya, kailangan kong makita yun para mailagay natin yung mekanismo sa loob ng BBL— na yung 11 hours ay gusto kong gawing 11 minutes.

Kung isipin ninyo, kung 6:00 o’clock, 7:00 o’clock kung natigil na yung putukan buhay pa yung ating mga tropa. Me mga sugatan na siguro pero me mga buhay pa, maraming mabubuhay dun sa 44. Kaya’t yun ang talagang inaantay ko. At nagulat naman ako na imbes na ibigay sa Senado, kagaya nung kanyang ipinangako dun sa hearing, na hindi ko makalimutan sabi nya ‘it’s 90 percent finished at pagkatapos ay  bibigyan namin kayo ng kopya’.
So yun ang inaasahan namin; nagulat na lang kami na naibigay na pala sa Malaysia. Kaya nga me mga tanong, bakit sa Malaysia?

Q: Saka di ba dapat senador di ba binibigyan tayo ng kopya ng Malaysian government?

BBM: E siguro hihingi tayo ngayon sa Malaysian government ng kopya. Dahil ano pang gagawin natin ayaw ibigay sa atin ng MILF?

Q: Sa tingin ko senador itong MI, ang tingin nila sa sarili nila kasi  belligerent status na e, so parang ang tingin nila e sila ay gobyerno na rin, kaya ganun?

BBM: Kaya nahihirapan kami, na gusto nga naming ituloy yung BBL, pero yung taong  bayan masama na ang loob sa MILF dahil sa ganyang mga klaseng galaw. Bakit naman, ano ba naman ang mawawala…?

(FLAWS OF DRAFT BBL)

Q: Di ba senador naaalala ko kayo ang unang-una po na nananawagan dyan sa MI gayun na rin dito sa pamahalaan na maging transparent, at talagang simulan ng masinsinan at may kaayusan itong imbestigasyon dito sa Mamasapano?

BBM: Ay kailangan na kailangan. Kaya nga tayo gumagawa ng BBL para hindi magkaroon ng ganyang klaseng sitwasyon, hindi magkaroon ng isa pang Mamasapano, kaya yun ang kailangan nating unang gawin. Dahil ang puno’t dulo ng BBL is peace, kaya’t ang habol natin ay kapayapaan. E kung yung BBL ay me kakulangan o me kailangang palitan para talagang masabi natin na gnakadala tayo ng kapayapaan sa Muslim Mindanao e kailangan nating gawin yun.

Kaya’t nahihirapan din kami kasi laging sinasabi, lalo na sa panig ng MILF, wag ninyong papalitan, wag ninyong babaguhin kahit na ano. At hindi naman maaaring gawin yun, dahil sa maraming dahilan, unang-una yung mga unconstitutional na provision ay kailangang gawing constitutional kung hindi e wala ring mangyayari. Kagaya ng nasabi ni Justice Feliciano, former justice ng Supreme Court, counter productive yun dahil gagawa tayo ng batas e ii-strike down din ng Supreme Court e wala na naman yung BBL, balik na naman tayo sa umpisa.

Tapos marami pang ibang mga isyu. Bukod pa nga dun sa constitutional issues, marami pang issues tungkol sa mga administration, tungkol sa political power sharing, tungkol sa national wealth, tungkol sa political structure—lahat yan, that is over and above dun sa constitutional issues. Kaya’t hindi maaari na basta i-rubber stamp yung BBL.

Kaya naman kami, kaming magkakasama sa Senado, ay sabi namin basta’t gagawin lang namin yung trabaho namin. At ang trabaho namin ay titingnan namin yung draft na BBL at kung ano sa pananaw namin ay hindi maganda, o hindi magiging enforceable, o illegal, o unconstitutional, aayusin nga namin. Yan ang trabaho ng legislator.

(DEADLINE FOR BBL PASSAGE)

Q: So senador, sa tinging nyo po at alam po naman natin, ayun din po sa inyo, na marami sa mga provision sa BBL na yun, Bangsamoro Basic Law, ay may mga paglabag sa ating Saligang Batas, sa tingin nyo po ba, ito po ba ay makakapasa, ito po ba ay maaprubahan bago matapos ang termino ni Pangulong Aquino?
BBM: Siguro bago matapos ang kanyang termino. Pero hindi ko alam kung kakayanin—susubukan namin—na matapos ng Hunyo, dahil yun ang laging nababanggit, na matatapos by June. E tinitingnan namin unang-una, ako sa committee ko, merong nabitin na dalawang hearing pa: isa sa Zamboanga, isa sa Sulo, sa Jolo. Kaya’t nabitin dahil nga sa Mamasapano. Ngayon dahan-dahan lumalabas na yung mga reports, masyado namang magulo at may offensive ang AFP, kaya’t may security problem. Kaya’t yan ang aming inaabangan.

Ngayon meron akong plano na gumawa ng hearing habang break kasi matatapos kami next week, me recess kami. Habang nagre-recess balak ko magpa-hearing pa rin, dahil kailangan naman ipatuloy yung proseso na pagsuri, pagtalakay dito sa BBL. Pero yung gagawin kong hearing ay tungkol nga dyan sa ceasefire, para ayusin nga yung mechanism ng ceasefire para pag nagka-engkwentro mabilis magkaroon ng ceasefire, hindi na nga yung 11 hours.

Pero hindi ko magagawa yung hearing na yun hanggat malaman ko kung ano ang nangyari sa MILF side. Alam na natin ang PNP side, alam na rin natin yung AFP side, papano ngayon yung sa MILF side? Ano yung nangyari sa kanila, ano yung dapat nating baguhin sa ating mekanismo para nga pag nagka-engkwentro for whatever reason—-alam nyo kailangang maging matibay yung mekanismo dahil tao lang naman tayo, lahat nagkakamali. Dapat kahit na magkamali ang isang tao, magkamali ang isang opisyal, me nakaligtaan na gawin, yung mekanismo aandar pa rin, effective pa rin. Kailangan very robust, kailangan matibay-tibay yang mekanismong yan. And to do that kailangan nating malaman kung ano ang pananaw ng MILF dun sa mga pangyayari sa Mamasapano sa 25 January.

(BBL AND PEACE IN MINDANAO)

Q: Senator hindi po ba kayo aware—na alam naman po natin na marami ngang paglabag sa probisyon ng ating Saligang Batas yang BBL na yan, hindi po ba kayo aware dyan o nababahala na me mga senador o kongresista na minamadali itong pagsasabatas ng BBL e alam naman po natin na meron tayong JIM, meron tayong BIFF? Yun po pa dapat nyo pa bang aprubahan o pagtibayin itong BBL na hindi tayo nakakatiyak na kung sakaling maging autonomous region yang BBL na yan e papano naman po ang BIFF at itong JIM at ang Abu Sayyaf?

BBM: Well ito yung isang tanong, at dahil nga dito sa Mamasapano ay lumabas nga yang katanungan na yan. Kung kahit man maayos ang ating usapan sa MILF, at sabihin natin hindi na nanggigyera yung MILF sa gobyerno, ay nandyan pa rin yung BIFF na sinasabi itutuloy nila yung giyera, meron na namang humiwalay na grupo yung nabanggit mo JIM, at hindi natin dapat kalimutan nandyan pa yung Abu Sayyaf na lumalaban sa gobyerno.

Kaya’t hindi naman siguro tama na sasabihin, kagaya ng naririnig natin sa mga ibang nagkokomentaryo dito na pag nagkaroon ng BBL magkakaroon na ng kapayapaan. Kaya kami kung minsan, sinsisisi nga kami na kontra daw kami sa kapayapaan—hindi kami kontra sa kapayapaan. Kasi sinasabi nila kung kontra ka sa BBL kontra ka sa kapayapaan.

Papano naman yun? Ang BBL, kagaya ng aking paliwanag, hindi naman magdudulot ng kapayapaan ng yung BBL lamang, marami pang kailangang gawin. At kung maaalala nyo, balikan natin ang kasaysayan, kaya naging matagumpay ang Tripoli Agreement, ay dahil hindi lamang isang agreement na nilagdaang ang Tripoli Agrement kung hindi naglagay ng massive development ang gobyerno sa Mindanao.

Dahil ang reklamo naman ng mga Muslim na Pilipino ay sinasabi nila under-represented sila, wala silang boses. Pangalawa, under-developed ang Mindanao, hindi pinapansin at pinapabayaan lang. Kaya’t me dahilan din naman. Kasi naman totoo under-developed nga naman ang Mindanao, marami tayong pagkukulang sa mga serbisyong idinudulot nga sa ating mga Muslim brothers sa Mindanao.

Kaya’t hindi sapat yung BBL lamang. Kaya’t ang lagi kong sinasabi at ipinapaliwanag ang commitment ko ay sa kapayapaan. My commitment is to peace and the peace process, hindi sa isang batas, hindi sa isang papel. Kung ang pananaw natin na kailangan yung BBL, di tulungan natin at gawin nating maganda yung BBL. Pero kailangan maunawaan natin na mabuti na ito’y isang bahagi lamang para makamatan natin ang kapayapaan sa Muslim Mindanao.

Q: Senator balik ho tayo dun sa ano, sa MILF report. Hindi ho ba responsibilidad nitong sina Sec. Deles na makakuha ng report nyan at maibigay ito sa Senado pati sa Kongreso?

BBM: Well bilang miyembro ng peace panel, syempre magpapatulong tayo sa kanila. Kung ayaw talagang ibigay ng MILF sa atin magpapatulong tayo sa lahat. Kasi ang statement sa MILF, sabi nila ang DoJ dun na lang kukuha sa Malaysia ng kopya ng kanilang report. Kaya’t sinulatan ko na si Sec. De Lima, susulatan ko na rin ang ating mga peace panel na tulungan kami sa Senado para makakuha ng report ng MILF tungkol nga sa incident sa Mamasapano.

(POSSIBLE CRIMINAL, ADMINISTRATIVE LIABILITIES, IMPEACHMENT)

Q: Senator alam po naman natin at alam ng taong bayan na talagang vinaolate ni Pangulong Aquino at PNP Chief Allan Purisima at Gen. Getulio Napenas itong chain of command ano, ano po ba ang magiging kaparusahan o ano po ba ang dapat na pananagutan ng ating Pangulo at ni Gen. Purisima at Gen. Napenas dun sa resulta ng imbestigasyon ng Board of Inquiry?
(Commercial gap and greetings)

Q: Batiiin ko rin itong si …Macaranas, itong ating news director dito sa Radyo Inquirer, at si Sir Dick Pascual, etong kolumnista po ng Philippine Star. Magkakaroon sila sa March 26 ng golf tournament, yung mga Kapampangan na mga editor at mga reporter and all, meron silang tournament dun. Nag-text din sya at regards din daw po. Naisulat pala kayo ni Sir Dick Pascual at ni Sir.. .nag-text din at regards daw.

BBM: Kumusta sa inyo at regards din.

Q: Gustong gusto nila yung inyong posisyon sa Bangsamoro Basic Law sapagkat alam mo ang tingin nila partner ha dito sa stand ng senador e napaka-fair at hindi sya nananawagan ng gyera o hate dun sa kabilang grupo kundi talagang fair lang yung kanyang assessment. Yun, yun ang sabi ni Sir Federico Pascual. Bumalik na tayo partner dun sa ano….

So partner, yung katanungan natin, uulitin natin sa ating panauhing pandangal. Kayo po ay nakikinig sa aming programa sa Radyo Inquirer at ngayon nga ay ating panauhin ang magiting na senador, Senador Bongbong Marcos, mga kaibigan.

At ang ating katanungan, alam naman po natin Senator na alam ng taong bayan, at ng ng ating mga tagapakinig, na nagpalabas na nga ng resulta ng kanilang imbestigasyon ang Board of Inquiry na kung saan ay vinaolate nina Pangulong Aquino, Gen. Allan Purisima, Gen. Napenas, itong chain of command ng PNP. Ano po ba, para po sa kaalaman ng ating mga taga-pakinig, ano po ba ang maaaring maging pananagutan nitong mga opisyal ng ating pamahalaan dahil dun sa pag-violate nila dun sa chain of command, senator?
BBM: Well, unang-una maliwanag yung violation ni Gen. Purisima dahil suspendido sya at imbes na ituloy na yung pagkasuspendi nya ay pumasok sya sa dito sa planning at saka sa implementation nitong Mamasapano, itong Oplan Exodus. Kaya’t yun, clear violation yun ng kanyang suspension order. Kaya’t usurpation yata, usurpation of authority yan dahil hindi sya dapat nakikialam dun sa pagplano, sa pag-briefing, lahat yan. Ngunit maliwanag na maliwanag, hindi lamang dito sa BOI report, kundi dun sa mga testimonya sa hearing namin ay maliwanag na maliwanag na siya’y naka-gitna.

Si Gen. Napenas me pananagutan din sya kung bakit naging ganyan ang resulta ng kanyang ginawang mission—dahil sya naman ang talagang nagbuo ng mission na yan. At ang sabi nga sa report ay may kakulangan yung pagplano, kaya’t kailangan nyang sasagutin yun.

Pero ang talagang tanong ng taong bayan ay kay Pangulong Aquino: bakit mo ginawang ganyan? Ano ang dahilan kung bakit sa palagay mo ay dapat i-bypass yung buong command structure ng PNP, gumawa ka ng sarili mo. Ay dahil nga dyan sa ginawa mo ay nagkagulo-gulo at masasabi natin na hindi naman siguro naging ganun kalubha ang mga naging resulta nung Mamasapano kung naging mas maayos ang pagpapatakbo.

Ako naman, ang tingin ko dito ay hindi naman maghahanap ng sinong sisisihin, sinong ikukulong, sinong kakasuhan. Ang habol ko lang dito ay anong kailangang gawin para maayos natin yung BBL. Kagaya ng sabi ko ang akin lang iniisip ay yung peace process—ano ba talaga ang kailangan nating gawin ng magkaroon na nga ng kapayapaan sa Mindanao?

Siguro, ipapaubaya ko na yung mga ganun—sinong paparusahan, sinong kakasuhan—ipaubaya na natin yan sa mga abogado, dyan sa DoJ, kung ano ang kanilang gustong gawin.

Pero ang masakit sa akin ay makita na dahil nga dito at dahil sa kakulangan ng mga paliwanag ni Pangulong Aquino, hindi lang kulang yung paliwanag nya kundi paiba-iba ang kanyang nagiging istorya, ay nawalan ng tiwala ang taong bayan sa peace process. At kaya naririnig na nga natin, all out war, yung mga ganyang klase.
Hindi natin gusto yun. Kaya nga natin ginagawa ito para wala nang gyera. Siguro kahit papano meron na tayong mga ilang hakbang palapit sa kapayapaan. Bakit pa natin babalikan yung gyera, eto ngang iniiwasan natin? Kaya’t yan ay nakikita natin dahil nga nawalan ng tiwala ang taong bayan sa peace process, hindi lamang dahil sa lack of good faith na nakikita nila sa MILF kung hindi na rin sa government side na maraming pagkakamali, na nangyari nga ang resulta 44 ng tropa natin ng SAF ay namasaker.

Q: So, senator, gaya ng sinabi nyo po, malaki ang pagkukulang din ng ating Pangulong Aquino sapagkat kung hindi nga nya vinaolate yung structure ng chain of command ay dapat ay hindi nangyari ang pagkakapatay dito sa 44 na SAF members ng PNP. Sa tingin nyo po ba ito ay maaaring maging grounds para maisalang sa impeachment si Pangulong Aquino?

BBM: Kagaya ng sabi ko ay ipaubaya na natin yan sa ating mga abogado, sa Department of Justice, kung ano sa palagay nila ang dapat gawin, pati na rin may mga internal na mekanismo rin ang PNP para dun sa kanilang mga opisyal.

Ang isa pang lumabas dito sa BOI report, na lumabas din dun sa hearing namin, ay pinigilan ang AFP na magpa-putok ng artillery para tulungan, dahil sa peace process.

(AFP SUPPORT, RELATIONSHIP BETWEEN MILF AND BIFF)

Q: Sino daw ho ang nagpigil senador?

BBM: E hindi nga masyadong maliwanag. Pero sinabi daw ay handa na raw silang magpaputok pero sinabihan sila na wag na kayong magpaputok dahil meron na kaming contact dun at pinapatigil natin yung putukan.

Q: Si Gen. Pangilinan yata yun e?

BBM: Si Gen.Pangilinan ng 6th ID. Yun ang sinabi dun sa report na yung kanilang hinihiling na artillery support, ay kahit handa na yung AFP, kahit handa na ang 6th ID, ay sinabihan sila na wag na kayong magpaputok dahil maaayos na, matatapos na yung engkwentro dahil nag-usap usap na at magce-ceasefire na.

E alam din natin yan dahil dun sa testimonya sa Senado, nung bandang mga tanghali ng Linggo yung mga unit ng Army ay pinaatras na. Pinaatras sila dahil sabi sa kanila me ceasefire na, wag na kayong sumugod, at umatras lahat at nag-withdraw na yung ibang Army.

Yung PNP-SAF ay ang order sa kanila stay put, wag kayong gagalaw. Dahil yung 55th lalo inaantay nila na mag-link up doon sa 84th, yung assault force. Hindi nga nangyari, ang nangyari ay pinaligiran sila at pinaputukan sila hangga’t pinatay na lahat, pwera yung isa.

Yun ang isa pang kailangan malaman kasi may  confusion. Na sinasasabi, pina-ceasefire na yung ating tropa—government troops—pero hindi pa nag-ceasefire ang MILF, tuloy pa rin ang paputok nila. Kaya’t yung question tungkol sa control ng MILF—kung kaya ba nilang kontrolin ang mga tao nila—ay tinatanong ng marami.

Tapos ano ngayon ang sitwasyon ng MILF at saka BIFF? Sila ba talaga ay magkasama o hindi? Dahil magkatabi, halos may overlap pa yata yung kampo nila e. At magkakamag-anak yan at magkakakilala lahat yan. Mahirap sigurong tanggapin na sasabihin na hindi kami magkasama at hindi kami nag-uugnay.
Pero papayag ka ba na dun sa isang kampo mo, sa loob ng kampo mo, me daan-daang na armadong fighter na papapasukin mo, kung wala kang tiwala, kung wala kayong usapan, kung wala kayong kahit na papano meron kayong agreement na hindi kayo maglalaban o magkakampi kayo.

So isa pa yun. Yun ang mga kailangang liwanagin. Kasi hindi naman tama na pagce-ceasefirein mo yung government troops tapos tuloy pa rin binabanatan pa rin sila ng kung sinong mga kalaban. Kaya’t kailangan natin talagang tingnan yun at kaya importanteng-importante na makita natin yung report ng MILF na tungkol nga sa ano sa palagay nila ang nangyari. At sa ganung paraan ay makikita natin kung saan nagkulang yung sistema, san kailangan nating patibayin, anong kailangan nating pagandahin?
Yun ang ilalagay natin…lessons learned nga dito sa mga nangyari.
Medyo mahina yung proseso e. Ako I don’t blame anybody, ang sinisisi ko yung proseso, yung mekanismo ng ceasefire.

Q: Pero senador sinong gumawa ng prosesong yan, hindi ba yung government panel pati yung MI? So ibig sabihin mahina yung ating mga kinatawan dito sa peace panel, sa tingin ko?

BBM: Well hindi nga maliwanag kung bakit.

Q: Dapat yan ne-negotiate nila e?

BBM: Dapat nga. Yun ang dapat na nangyari. At sinasabi nung si Gen. Galvez, yung CCCH dito sa government side, na sinabi nya na meron namang pangyayari na me mission na pumasok na matagumpay naman, na hindi naman nagkaputukan. Meron pa rin, nagkaputukan pero naitigil nila. Marami silang ipinapakitang halimbawa na pwede namang mangyari. Kaya’t kailangang malaman natin anong nangyari dito? At bakit nga nangyari dito at ano yung dapat nating baguhin para hindi na mangyari uli?

Q: Senator nakita nyo ba ang logic na bakit nung January 25, nung mangyari yang Mamasapano encounter na yan e hindi nyo ba naisip na bakit nandun si Pangulong Aquino dun sa Mindanao? Hindi kaya dahil nandun sya kung sakali na nagtagumpay, yun nga nagtagumpay nga napatay si Marwan at bakit nandun sya? Hindi kaya kung sakaling hindi namatay yung 44 SAF ay maaring magkaroon agad dun ng presscon at doon ihahayag na naging matagumpay itong pagtugis kay Marwan?

Partner, me nakarating sa aking balita, ito confirmed ito sa isang adviser ng gobyerno, na alam mo ba me  plano pa sila na pumunta sa Mamasapano, nung araw na yun. Di nga lang natuloy dahil na advise yata na wag tumuloy.

Kaya bakit nandun si Pnoy nung mga oras at panahon na yun?
Kasi malinaw na talaga na ito si Pnoy me kinalaman, takot lang na umamin na nagkamali. Ano ba namang…sus ko, sabi nga ni Senador Serge Osmena e apology lang pwede na. Mag-apologize ka na Pnoy, e kasi di ba, para hindi na humaba ang istorya.
Saka isipin mo isang 2 star general sisisihin mo na siya’y binola?
Yun nga ang nakakatakot dun partner e, nabobola ang Pangulo. Kung isa nabola na sya dyan, how many times na sya nabola? E malamang nabola na ng mga businessman yan, o baka ng mga pulitiko?

So ibig sabihin partner mahina ang kanyang kalidad ng pagiging Commander in chief, sapagkat isang 2 star general nabola ka, at bakit ka papayag na isang 2-star general na bobolahin ka?

BBM: Meron pa dyan, me idadagdag pa dyan. Hindi lang na nabola sya, nabola sya ng pinili nyang tao. Siyang namili kay Gen. Purisima na sumali dito sa planning and implementation; sya ang namili na diretso ang chain of command kay Gen. Napenas, ngayon sisisihin nya yung dalawa, ilalaglag niya yung dalawa na pinili nya, na sinasabi nya na binola sya. E ba’t mo sila pinili. Bakit malakas ang kumpyansa mo sa kanila ganyan pala ang nangyayari?

Q: Palagay ko partner, senador character flaw yan e. Ngayon, well hintayin na lang natin kasi hanggang May pa naman yata yan senador, hanggang May 6 po yan, yung BBL? Me deadline na si-net si Cong. Rufus Rodriguez e?

BBM: Ang sinasabi ni Cong. Rufus ay susubukan nga nya, medyo naiipit din sya dun sa timetable na ibinibigay. At para sa amin, ang pananaw ko dyan ay—at talagang sang-ayon sa aking yung ating mga kasamahan na senador; lagi akong nagtatanong anong gagawin natin dito, ano sa palagay nyo, anong magandang gawin—-e lahat naman kami pareho ang aming pag-iisip. Sige me deadline, subukan natin kung makaabot tayo, pero kailangan nating gawin yung trabaho natin. Hindi natin pwedeng ipasa ito na alam natin na me kakulangan, na hindi papasa sa Supreme Court, na hindi magiging matagumpay ang pag-organisa ng Bangsamoro government. Basta’t gagawin namin ang trabaho namin. At kaya nga itong mga report ay mahalaga dahil kailangan nating mabasa at mapag-isipan at mapag-usapan para nga gagawan natin ng matibay-tibay na mekanismo sa BBL ng hindi na mangyari yang ganyang klaseng encounter.

(EXPLANATION FROM THE PRESIDENT)

Q: Senador magiging malaking election issue ito by 2016. Palagay ko hindi matatapos itong 2015 yan e, talagang ano yan?

BBM: Siguro matatapos ito kung tumayo ang ating Pangulo at ipaliwanag nya ng mabuti kung ano yung kanyang pag-iisip, kung bakit nya ginawa ito sa ganitong klaseng sistema. Kasi maliwanag na maliwanag—kasi sa report kinukuha din ng report ay yung salita rin nya e—na alam nya mula sa umpisa. Kasi yung unang speech nya dun sa SAF families ay sinabi nya na buwan-buwan na namin mino-monitor ito, matagal ko nang alam ito. At sa umaga pa lang daw nalaman na raw nya na nakuha na si Marwan.

Bigla na lang nagkaroon ng gap mula nung umaga hanggang hapon na wala daw nagsabi kay Pangulong Aquino na me nangyayari, na nagkakaproblema, na me casualty na.

Kailangan lang siguro, para sa akin bilang isang pulitiko rin, para matapos itong usapan na ito, tumayo sya at magpaliwanag sya. Baka naman may maganda syang dahilan kung bakit nya gustong gawin yun.

Q: Baka naman wala rin?

BBM: Hindi, let’s give him the benefit of the doubt—desisyon nya yun e. Yung ama ko presidente e, kung minsan me alam ang Pangulo na hindi natin alam, na nagiging dahilan kung bakit nya ginawa yung ginawa nya. Ay siguro, pagbigyan naman natin sya ng pagkakataon na baka meron ngang magandang dahilan, na ipaliwanag sa tao.

(HOUSE ARREST FOR ENRILE)

Q: A teka senador other issues, bago tayo ano kasi ilang minuto na lang, etong kay Sen. Juan Ponce Enrile, itong posisyon, kayo ho ba ay pumirma na? Ilan na ho bang senador ang pumirma dito?

BBM: 16 na yata yung last na nakita kong report e. Sa ngayon 16.

Q: So talagang matutuloy na yung pag house arrest dito kay JPE?

BBM:  A hindi ko alam, dahil ito sense of the House lang ito na sinasabi na we are urging that he be allowed na mag-house arrest na lang dahil may edad na talaga.

Q: Eighty plus na e…?

BBM: Ninety one. Ninety one na si JPE, kaya’t andalas namang itakbo sa ospital.

Q: Kaya pala andalas din ni FVR dun. Saka isa pa senator kaya humina siguro si Sen. Juan Ponce Enrile dahil na rin sa edad, pangalawa yung mga stress na natatanggap nya kaugnay na rin dun sa hindi magandang sitwasyon sa loob ng pagamutan siguro?

BBM: Hindi naman talaga, hindi naman maginhawa yung kanyang kalagayan dun e. E yun na nga me edad na sya, kailangan nya ng laging mino-monitor ng mga nurse, ng mga doktor. Bakit pa i-detain e hindi naman siguro yun tinatawag na flight risk, hindi naman basta’t biglang aalis yan na hindi natin malalaman.

Kaya’t kung yan ang inaalala ng ating mga korte, na baka makatakas o biglang umalis e palagay ko hindi nya gagawin yun. Dahil nung nag-uusap din kami  sinasabi nya handang-handa naman syang humarap sa mga allegations sa kanya. Kaya’t antayin na lang natin pagdating na sa korte…..

Q: Sandiganbayan senator ang magdedesisyon nyan?
BBM: Yung magdedesisyon Sandiganbayan, antayin na lang natin. Sana naman, on a compassionate basis lang naman, hindi naman kailangan ng legal argument  yan. Alam mo ang Pilipino madaling maintindihan yan e, tayo iginagalang natin ang mga nakakatanda sa atin e.

(LEADERSHIP AND UNITY)

Q: Hindi e, senador me ilan sa atin lalo na sa gobyerno me benggansa e. Kung ako sa kanila kalimutan na nila yun.
BBM: Ang mahirap sa ganyan pagka benggansa ang iniisip, walang katapusan yan. Ang laging sinasabi kung gusto mong maging benggatibo, humukay ka na ng dalawa, para dun sa kalaban mo at saka para sa sarili mo dahil tapos ka na.

Kaya naman yang ganyang klaseng pag-iisip, kaya tayo nagkakaganito dahil imbes na ipagkaisa ang buong bansa ay pinaghihiwalay, pinag-aaway-away. Ang trabaho ng isang lider ay ipagkaisa ang isang bansa, ipagkaisa ang iyong mga tao. Kahit na yung kalaban mo dapat lalapitan mo dahil ang trabaho na ito ay hindi makipag-away sa isa’t-isa kung hindi magsama-sama para tulungan ang bansa.

Q: Nicely said. Salamat kay Senador Bongbong Marcos, Jr. at napaunlakan tayo sa ating invitation sa kanya ngayon. First airing ho namin ito ngayon e.
Kaya malaking karangalan partner na tayo’y napagbigyan ni Senator Bongbong Marcos na maging panauhin dito sa ating programang Action Line. E dapat senator e maging guest namin kayo ulit.

BBM: Asahan ninyo at malaking karangalan na sa inaugural broadcast ninyo ako’y ginawa ninyong (panauhin).

Back to Blog