Interview with Mr. Leo Lastimosa of ABS-CBN for the program “Arangkada”

BBM: Good morning lahat ng mga nakikinig. Magandang umaga sa inyong lahat.

Leo Lastimosa: Sir sabi ni Senate President Franklin Drilon, kaya daw ninyo ipasa by September para ready na sa bicameral at ratification by before October 10 ang BBL.

BBM: I think puwede lang siguro namin mapag-usapan iyong sa Senado. At sa palagay ko kaya naman siguro matapos kung matapos ang interpellation in more or less 2 weeks tapos mapunta na sa period of amendments yung mga pagbabago ng gusto ng mga ibang senador, iintroduce nila. Kung mabilis ang takbo ng debate baka kakayanin by September or early October. Pero kailangan siguro baka kaya before kasi mayroon, mag a-adjourn na kami first week ng October so pagkatapos siguro. Bago noon baka kaya. Pero mahirap magsabi dahil kung minsan iyong akala natin na debate sandali lang ay humahaba din.

LL: Pero andiyan na si Senator Juan Ponce Enrile so maybe mas lively ang debate ninyo.

BBM: Talagang inaabangan iyan. Dahil ang sabi niya sa akin noong naka detention daw siya wala daw siyang ginawa kung hindi pag-aralan itong BBL at nag pasabi na siya, na siya ang huli na mag iinterpellate sa akin, kaya’t palagay ko lahat ng lumabas na issue sa lahat ng interpellation ng ibang senador ay i-tetake up niya. Kaya’t we can expect na talagang mabusisi at detalyado ang kanyang magiging interpellation.

LL: But so far Senator Marcos, anong reception ng mga Senators sa amendments mo? Sa version mo sa BBL?

BBM: Maganda naman at sinasabi nila’y malaking pagbabago at malaking improvement na iyong mga lalong-lalo na sa constitutionality parang lahat ng kaya namin maayos ay inaayos na namin. Iyon lamang mga iba’t-ibang bagay, mga detalye like kung papaano yung mga automatic appropriation. Siyempre sa isang legislator ayaw iyong mga automatic appropriation dahil iyan ang trabaho ng lehislatura. But again, very, very, very long and complex iyong Basic Law. Hindi na namin pinag-uusapan ang BBL ngayon. Dahil iyong BBL tapos na iyon. Hindi talaga.

LL: Ano ang tamang pangalan sa bagong bersyon niyo?

BBM: Ang short title is The Basic Law for the Bangsamoro Autonomous Region. Ang shortcut namin BLBAR ang tawag namin ngayon.

LL: So hindi Bongbong Basic Law iyon?

BBM: Hindi, hindi.

LL: Hindi masyadong impressed si Doctor Mohagher Iqbal sa bersyon mo. Sabi niya parang na water down daw iyong agreement nila with the Philippine government?

BBM: Well talaga naman dahil hindi talaga maari iyong kanilang naging version with the Philippine government dahil unang-una iyong mga constitutional question nga. Pangalawa ay iyong sa non-inclusivity dahil ang lumabas talaga na pinaka malaking pagkukulang beyond the constitutional infirmities, ang pinaka malaking pagkukulang ay iyong pag-uusap ng OPAPP ng negotiating panel ng government sa MILF lamang. Wala na silang kinausap na iba. Siyempre ang pinaka malaking nalugi diyan ay iyong MNLF dahil ang MNLF marami ng agreements, dalawa na ang agreements sa gobyerno, ang tanong nga nila, ano nangyari doon sa aming agreement basta’t mawawala na lang? Pinagtiyagaan namin iyan, pinag sakripisyuhan namin iyan ng dugo at buhay. Kaya naman nagkaroon ng Zamboanga uprising dahil akala nila isinangtabi niyo na lang kami. But beyond the MNLF, marami pa. Iyong mga sultanate, pati yung mga iba’t-ibang Local Executives. Hindi masyado napag-ayos.

LL: Kasali ba dito iyong mga Lumad?

BBM: Hindi nga. Iyong original version wala masyadong napag-usapan tungkol sa Lumad. Walang napag-usapan tungkol sa Kristiyano. Puro lang ang pinag-usapan is Muslim Filipinos. Doon sa area ng Bangsamoro area maraming inhabitant doon na hindi naman Muslim.

LL: Ang logic ng, nakausap namin si Professor Ferrer, ang logic nila ang Maguindanao daw yung biggest portion ng Muslim Mindanao kasi yung MNLF daw Tausug lang sila parang limited sila doon sa Sulu. Kung makuha daw iyong peace with the Maranaos, iyong MILF medyo mas malawak iyong impluwensiya nila over the rest of the Muslim region.

BBM: Well siguro pero kung siguro dahil sila ang pinaka malaking fighting force ngayon dahil ang MNLF may peace agreement na nga. Pero hindi nga magiging matagumpay iyan kung hindi kasama lahat ng iba’t-ibang sektor. At hindi ito spekulasyon. Dahil iyon na nga. May Zamboanga uprising na. Nagparamdam na sila. Dahil hindi sila happy doon sa nangyari na framework agreement na pinirmahan between the Philippine Government atsaka ng MILF. Kaya’t hindi mo masasabi na basta’t nagkaayusan na sa MILF susunod na lahat. Mukhang hindi nga ganoon. Kaya kailangan din tignan iyon. And that’s what we try to do kaya’t ang sinasabi ko ang sinubukan naming gawin ay maging inclusive iyong agreement na isama natin lahat ng mga kailangan natin na grupo na kung hindi tumulong ay hindi nga magiging successful itong peace process pero kung sila naman ay nandiyan, nakakaunawa sa ating ginagawa at sila’y suportado palagay ko ay magandang chance na maramdaman na finally magiging malaking hakbang ito para maabot iyong peaceful resolution nitong problemang ito.

LL: Kung may basis iyong preservation na hindi talaga magka agree itong mga Muslim tribes dapat i-revive iyong solusyon ng ama mo na dalawang Autonomous Region para sa Mindanao.

BBM: Iyon na nga e. Dahil isa sa kakulangan iyan dito sa aming nakikita sa BBL. Ang kanilang trato sa mga Muslim Filipinos ay parang pare-pareho silang lahat. Ang Muslim sa Pilipinas hindi pare-pareho. Iba’t-ibang tribo iyan, may iba-ibang sultanate iyan. Kailangan mas sensitive tayo doon sa mga kaibahan na iyon. Tinitignan, pinag-aralan namin ng mabuti ito and doon sa history ng Muslim Philippines ay talagang nagkakaiba ang kanilang mga agenda, nagkakaiba ang kanilang mga hinhingi. Nagkakaiba ang kanilang history. Kaya’t we have to be sensitive to that. Iyong mga cultural differences atsaka iyong historical difference. Kaya hindi simple itong problemang ito.

LL: Pero sa bersyon mo, you tried your best to address the common concerns?

BBM: Well, ang ginawa namin was we tried to ask them na bigyan namin sila ng hearing. Bawat isang grupo binigyan namin sila ng pagkakataon magsalita at hangga’t maari iyong kanilang hinihingi inaccomodate namin doon sa bagong version sa substitute bill ko.

LL: May mas detalyadong objection doon sa bersyon mo, hindi ko na matandaan pangalan niya. Isang scholar daw siya sa Islam ang sabi niya mas water down daw ang Bongbong bill kaysa ARMM Law. At specific na site niya ang ARMM daw may power to create special economic zones ba? Ngayon sa bersyon mo, sinauli mo sa National government.

BBM: Hindi naman binigyan. Ginawa namen ay iyong special economic zones dahil kung pababayaan natin iyon, ang sinabi namin is that they can create special economic zones within the Bangsamoro Autonomous Region pero siyempre ang pag monitor niyan ay kailangan iyong customs parin natin. Kailangan i-monitor pa iyan. Lahat ng mga iyong CIQ natin. Lahat iyan ay hindi naman maaring basta’t pababayaan nalang ng gobyerno, dahil responsibilidad ng gobyerno iyan. Hindi namin ibinalik pero ang ginawa namin, kailangan mag coordinate sa National Government. Hindi naman puwedeng basta’t pababayaan nalang at iyong pag kolekta ng tariff, iyong pag inspeksyon ng kontrabando. Iyon lang naman mga bagay-bagay na ganoon ay kailangan parin gawin ng National Government iyon. So hindi naman basta’t puwedeng sasabihin bubuksan nalang lahat iyon. Mayroon namang (2:22 bart and trade?) mayroon naman iyong mga traditional na transaction na between Malaysia, Indonesisa saka Pilipinas. So natuloy parin yan. But It is not the removal of the powers. It just to make closer iyong coordination with the National Government. Dahil maraming mga bagay na kailangan ng National Government na malaman kung ano ang nangyayari para makapag gawa ng plano para malaman kung ano ba talaga ang nangyayari dito sa Pilipinas.

LL: Isa sa pinaka malaking, para sa akin, revision or change doon sa bersyon mo Senator Marcos iyong tinaggal mo iyong sariling Civil Service Commission nila, Commission on Audit nila, hindi ba enough iyong assurance ni Former Chief Justice Hilario Davide during your hearing sa senado na hindi naman, may sarili silang Civil Service Commission, Commission on Audit, at ibang komisyon pero subject parin sa mother commission sa constitutional bodies ng National Government.

BBM: Pero kahit si Chief Justice Davide ay sinabi niyang open to misinterpretation kaya’t sabi niya mayroon din siyang sinuggest na amendments. Ang problema kasi doon sa tinatawag na constitutional bodies iyong civil service, iyong COMELEC, atsaka iyong COA. Sa original na BBL may sarili ang Bangsamoro Government at hindi sumasailalim sa National Government. Hindi maari iyon dahil sa Constitution ay sinasabi ang COA ang mamamahala ng lahat ng auditing sa buong Pilipinas at hindi mo maaaring bawasan ang kanilang jurisdiction. Hindi mo maaaring bawasan ang kanilang powers. Ngayon kung magtatayo ka ng internal na COA , Bangsamoro Auditing Office, ang mangyayari doon hindi na naisasalalim ng COA. Labag na sa Saligang Batas iyon. So those three, actually mayroon pang iba. Pero iyong lumabas yung Civil Service Commission, iyong COMELEC, iyong COA pati na iyong Human Rights Commission atsaka iyong Ombudsman’s Office, lahat iyan e constitutional bodies iyan. Kaya’t kailangan na, kailangan naming ibalik na under the supervision and control of the COA, head office of the COMELEC, etcetera, etcetera, lahat sila. So that was necessary dahil kung hindi, magiging unconstitutional iyong batas.

LL: Puwede pa bang i-manoeuvre iyong mga administration allies considering they have the number to i-reintegrate iyong mga probisyon na tinanggal mo?

BBM: Puwede nilang i-suggest pero kung halimbawa kung tungkol iyan iyong ating napag usapan, iyong mga COA, iyong mga ganun, kung pilitin na maibalik at nagawa nila, asahan nila na pagdating sa Supreme Court, i-stastrike down iyan. So nangyayari diyan, parang sinabotahe sila mismong nagsabotahe doon sa Basic Law. Kaya’t palagay ko naman, nauunawaan ng ating mga Senador na iyong mga constitutional na remedies na nilagay natin ay I think naunawaan naman nila na kailangan talaga iyon.

LL: … Hindi pa ‘to sagot sa 2016, ayon na ito sa balikbayan boxes na napaka emosyonal ang kontrobersiyang ito including the Cebuano OFW’s. Medyo nasaktan sila doon sa pronouncement ni Customs Commissioner Alberto Lina na ginamit daw sa smuggling ang mga balikbayan boxes nila. How did you find out sir na wala palang record ang Customs ng any single case of balikbayan box smuggling?

BBM: Wala kasi talagang tinatanong ko kung saan nanggaling ito. Kung talagang maipakita naman ng Customs na talagang laganap itong smuggling, ang deklarasyon kasi ni Commissioner Bert Lina, ang sinabi niya nagagamit daw ang mga balikbayan box sa smuggling ng armas atsaka sa droga. Kung ganoon talaga, delikado iyan. Hindi talaga natin gusto iyan. Kaya’t gusto ko lang malaman sakanya noong hearing kahapon, gusto ko lang malaman sakanya, gaano kalaki ang problema. Kung naman dalawa lang ang balikbayan box sa libo-libo na naging problema, ay sa libo-libong pinapasok na balikbayan, dalawa lang naman ang nakitaan ng contraband, sa palagay ko, unahin nila iyong mga ibang bagay. Iyong mga ibang pumapasok. Iyong mga ibang mga parcel. Lahat iyon. Kailangan nilang tignan iyon. I-prirotize nila ng mabuti dahil nga ang balikbayan box ay hindi naman ito importation. Hindi naman ganito. Panay pasalubong lang ito. Parang karinyo lang ito ng ating mga OFW sa kanilang pamilya, sa kanilang mahal sa buhay. Kaya’t naging ganoon ang reaksyon dahil parang kinukuha mo sakanila iyong parang expression of affection, o namimiss kayo namin sana hindi mo kami makalimutan, nagtiyatiyaga kami rito para sa inyo, ganoon naman ang ibig sabihin ng balikbayan box.

LL: So in short sir walang documented case?

BBM: Noong tinatanong ko nga saan nanggaling itong bagpng policy na ito. Bakit nagbago ang polisiya? Sabi niya because may problem. Ilan ang documented cases ang sinunod ko na tanong. Nandoon yung kanilang investigative arm, iyong nila, tinanong niya sabi ilan ang nakita ninyo na armas atsaka droga sa balikbayan box. Sabi niya mayroon kaming nakita ganito ganito. Sabi ko hindi. Sa balikbayan box, talagang napilitan sila sumagot, wala naman. Saan nanggaling itong policy na ito?

LL: Hindi documented iyong armas saka drogas?

BBM: Mayroon daw silang nakita pero hindi sa balikbayan box.

LL: Sa container?

BBM: Mayroon sa container. Mayroon nga silang sinabi smuggled na motorsiklo. Di naman kasya ang motorsiklo sa balikbayan box. Huwag na natin pag-usapan iyon. Mayroon pang jet ski na nakalagay. Pero sabi ko nakita iyan sa loob ng container kasama ng balikbayan box.

LL: Hindi na kasalanan ng balikbayan box iyon.

BBM: Wala iyon kinalaman doon sa nagpadala ng balikbayan box. Kaya sabi ko bakit ninyo kinoconcentrate iyong balikbayan box when in fact wala naman nakitang problema sa balikbayan box. So noong nalaman ko na.

LL: So iyong mga statements ni Commissioner Lina na napunta sa Greenhills, iyong mga smuggled items, wala palang documented case?

BBM: Mayroong mga smuggled items pero hindi ito sa balikbayan box.

LL: Saan? Sa container?

BBM: Sa loob ng container.

LL: Kasama?

BBM: Kasama sa balikbayan box. Tinatago. Nandoon daw sa likod ng container tapos ang nasa harap puro balikbayan box. Noong nilabas nila lahat, noong binuklat nila lahat, nakita nga nila iyong mga ibang smuggled goods kaya’t kako kung ganoon buksan niyo iyong container. Huwag niyong buksan iyong balikbayan box tapos itatax pa. Tapos madami pang lumabas na issue na tinataas iyong fee sa bawat container kaya’t nagsimula lahat itong problemang ito. Kaya’t mabuti naman at lumabas din ang katotohanan na bago na ang ating polisiya, at sinasabi ko nga ka’y commissioner Lina mag sorry ka naman sa mga balikbayan dahil unang-una siyempe nagulat sila ba’t niyo sila inaapi. Pangalawa it was pointed out to me na kapag ganyan ang sasabihin ng sarili nating pamahalaan na may nag i-i-smuggle na OFW, ayaw ng employer iyon. Hindi sila kukunin. Sasabihin baka smuggler ito. So hindi na sila kukunin. Parang nasisira iyong reputasyon natin bilang mga OFW. Kaya’t hindi lang sa personal na parang masakit sa kalooban nila, it affects their employment.

LL: And we are talking about 10-12 million Overseas Filipinos.

BBM: Ganoon na karami ang siguro mayroon pa kasing undocumented pero ang estimate ng DOLE, ang estimate ng POEA is about 10 and a half, 11 more or less na milyon na na PInoy na nasa labas ng Pilipinas.

LL: So Senator Marcos, moving forward Sir, ano ang dapat gawin, kailangan bang amendahan iyong batas na sabi ni Lina na nag empower sakanila to randomly open balikbayan boxes?

BBM: Wala namang ginawang batas. It was going to be just a new policy.

LL: So hindi batas iyon?

BBM: Hindi batas. Basta sinabi nila, hindi naman siya, wala silang sinulong na bagong batas o amendment dito sa batas kung hindi sinabi niya mula ngayon we will open every balikbayan box dahil nga we suspect na ginagamit sa smuggling etcetera, etcetera. Pero nga naipakita natin na hindi atsaka sa naging reactions ng mga OFW’s ay siguro ngayon lang ako nakakita ng ganoong katindi na reaction lalo na sa social media dahil nga naman napaka liit na bagay atsaka iyon pa ay, alam naman, lagi nating sinasabi ang ating mga bagong bayani kung ano-anong proklamasyon, tapos ganyan pag trato natin.

LL: Noong nagpunta si Commissioner Lina sa Cebu may hirit pa siya, sabi niya, o sabi ng Presidente wala ng random opening of balikbayan boxes pero one hundred percent x-ray examination. I’ll show you this is not feasible?

BBM: Hindi talaga kaya.

LL: Hindi kaya iyon.

BBM: Hindi kaya kasi halimbawa tignan natin iyong, tignan natin ang mga iba’t-ibang bansa. The biggest container port ngayon sa mundo is Singapore. Ang Singapore siguro papayag naman lahat, na aaminin naman lahat, ay isa sa pinaka efficient at maayos ang patakbo. Ang nabubuksan nila siguro, na xx-ray nila is about 5%. Sa dami, sa dami lang talaga hindi pupuwede. So hindi ko alam kung bakit. Ang mangyayari lang diyan, magkakaroon nanaman ng congestion sa pwerto. Mangyayari nanaman iyong mga back log iyong nangyari a few months ago. Hindi practical iyon. There are many other ways to do it. Siguro iyong mga Intel na report kailangan talagang bantayan. Kung mayroong Intel report na sinasabing mabigat ang suspicion namin, na itong kargamento na ito ay baka kontrabando, baka armas, baka droga, baka high valued items, commercial, etcetera, etcetera. Puwede nila, may malaking suspicion, siyempre imbestigahan nila. Pero iyong pang karaniwan naman na container na dumadaan lalo na iyong nilalaman, lahat naman ay balikbayan box hindi naman siguro kailangan pa dahil kung i-x-ray mo naman iyon ay wala ka naman sigurong makikita dahil ang laman lang naman noon ay mga, mayroon ngang isang balikbayan na nandoon sa hearing namin, tinanong ko anong laman noong balikbayan box mo. Mga sabon, t-shirt, sapatos, mga ganoon lang naman.
LL: Chocolate.

BBM: Oo. Laruan ng bata. Candy. Iyon lang naman ang nasa laman niyan e.

LL: Senator Marcos anong nangyari doon sa SGS Sir? Diba may SGS tayo noon? Iyong may pre-inspection?

BBM: Oo. Iyon ang dapat nating, iyan ang dapat ipagpatibay para hindi na magkaproblema ditto. Mayroon parin tayong pre-inspection pero siguro ang kakulangan din, iyong pag briefing sa ating mga balikbayan, iyong ating mga OFW, kung papaano ang gagawin. Hindi naman mga abogado iyan. Kailangan natin silang tulungan para maging maliwanag sa pre-inspection na iyong kanilang pinapadala ay mga personal goods lang. Mga pasalubong lang hindi, walang commercial items. Pero kung tutuusin mo alam naman natin lahat kung gaano kalaki ang balikbayan box. Wala naman commercial quantities na pagkakasyahin mo doon. Napapag-usapan pa nga namin iyong trophy.

LL: Iyong Championship Belt?

BBM: Iyong Championship Belt.

LL: From Macau.

BBM: Which is iyon talagang inamin nila mali talaga dahil sa batas maliwanag. Exempt ang mga awards, mga medalya, mga trophy. Ano ba naman, sabi ko nga binibiro ko nga sila, sabi ko isang container na puno ng trophy na papadala ko dahil ang trabaho ko, ang negosyo ko, ay mag supply ng trophy, ang gagawin ko pakikitaan ko, puwede i-tax ninyo iyon.

LL: Ano iyon nagbigay na ng honour sa country, i-tatax mo pa?

BBM: Iyon na nga.

LL: Ma-rereimburse ba iyon Sir?

BBM: I-rereimburse daw anim na libo daw. I-rereimburse daw dahil nag dedebate nga sila. Habang nag-dedebate sabi ko hindi ba may exemption ditto sa mga awards na ganito? Inamin nila. Alam ko na sa batas iyon e. Sabi nga nila hindi nga, mali lang talaga iyong tao nila. Nagkamali doon sa pag-assess ng tariff. Ibabalik daw nila iyon. Hinanap nga daw nila iyong naging champion natin at pinuntahan para maibali iyong pera. Sa loob-loob ko naman, sabi ko iyan na muna ang unahin ninyo. Bakit ninyo ang i-papriotritize ninyo iyong balikbayan box. Iyong balikbayan, isipin mo, kung i-tatax nila iyan, ang pinapasok ng OFW kada taon sa ekonomiya ng Pilipinas, is 25 billion dollars. That is 20% of our economy. Tapos kakalatasan mo pa iyong pag remit ng OFW, may fee pa iyan, kinukuha pa ng gobyerno iyan. So bukod pa doon sa 25 billion mayroon pang nakukuha ang gobyerno diyan. Siguro sapat na iyon sa sakripisyong ginagawa ng OFW. Tama na iyon. Ang laking tulong ang ginagawa nila tapos kukuhanan mo pa sila.

LL: Atsaka diba modern heroes sila, ba’t i-sususpect natin silang mga smugglers ngayon?

BBM: Oo nga. Sinasabi lagi natin, sinisigaw natin iyong mga bagong bayani kung ano-ano ang ating sinasabi. Sinasalubong pa ng Presidente sa airport para ipakita na talagang appreciative tayo doon sa kanilang ginagawa, tapos ganito ang ginagawa natin? Very poor judgment. Kaya’t sinabi ko nga, siguro mag-sorry ka para naman, hindi lamang, para naman maintindihan ng ating mga OFW na hindi natin sila inaapi. At pangalawa iyong mga employer nila hindi naman sila pagdudahan na smuggler sila.

LL: Or better still, mag-resign nalang siya kasi he was obviously reversed by the President, iyong policy niya.

BBM: Oo nga. Hindi ko nga, hindi naman siguro. Alam mo kilala ko rin naman si Commissioner Lina, he is very experienced diyan sa trabaho na iyan and itong misjudgement na ito ay hindi ko lang malaman kung saan talaga nanggaling iyong desisyun na iyan but I think that he should be more careful dahil especially when it comes to OFW’s dahil siyempre very sensitive subject iyan. Not only because ang sinasabi nga natin ay sila iyong mga bagong bayani but you have to remember that bawat Pilipino, kahit sino ang kausapin mo, may kamag-anak iyan, may kaibigan iyan, may kakilala iyan na OFW. Pag inapi mo iyong OFW parang inapi mo iyong Pilipino. Hindi naman tama iyon.

LL: Atsaka sila naman ang single biggest contributor ng National Economy.

BBM: Malayo na. Malayo na talaga at iyon na nga.

LL: … from the China crisis, from the European economic crisis, dahil doon sa remittances nga nila.

BBM: Napaka laking bagay ang tinutulong, napaka laking bagay ng remittances ng ating OFW. Kagaya nga ng sabi ko is more or less 20% of the economy. So hindi biro iyon. 1/5 of the economy sila ang nagbubuhay. Kung mawala iyon, talagang siguro mapapaluhod ang ating ekonomiya.

LL: Senator Marcos, noong nalaman noong ibang mga politicians dito na bisita ka namin this morning, may katanungan iyong taga 2nd District sa Cebu. Kasi medyo alangin daw iyong preparations nila for the 2016 elections kasi hindi pa napirmahan ni Presidente Aquino iyong bill mo na mag create ng 7th District sa Cebu. Ano ba daw ang official? Ano ba raw ang latest?

BBM: Ang latest niyan ay tapos na, mabilis naman dumaan sa House of Representatives, mabilis naman natapos dito sa Senado, kaya iyon na lang ang inaantay natin. Kung hindi pirmahan ng Pangulo ay magiging batas parin iyon but we will have to wait for the time to pass.

LL: 30 days ba?

BBM: 30 days ang pag-transmit sa palasyo. So palagay ko maasahan ng tao ng iyong 7th District ay mabubuo na by the time of election. So, hinati nga natin iyong 7th district dahil masyadong malawak, masyadong malaki at itong hinihiling hindi lamang ng mga Congressman kung hindi pati ang probinsya. Iyong Sangguinian ay gumawa ng resolusyon na in support for the creation of the 7th district. So, siguro, medyo actually ang katotohanan medyo nagulat nga ako kung bakit hindi pa natapos ito but palagay ko, ano ba ngayon? Malapit na siguro iyan. I think we will be able to, I think I can assure everyone na magkakaroon na ng 7th District ang Province of Cebu by the time May comes. Pero dumidikit na nga tayo sa, palapit na nga tayo sa Oktubre. I can understand kung bakit medyo nag-aalala ang iba.

LL: I think it’s difficult to understand bakit hahayaan ni Presidente mag-lapse into law iyan. Hindi naman niya mga kalaban iyong mga sponsors niya.

BBM: Oo nga nagtataka rin kami. I would have thought na pagka bigay sa Palasyo ng batas, ng bill, ay pipirmahan niya kagad. Kaya’t nagtataka lahat kung bakit pinababayaan na mag-lapse na lang iyong 30 days bago maging batas but kung ano man ang naging method, kung ano ba ang naging procedure, palagay ko, I’m very confident that the 7th District will soon be, the bill creating the 7th District will soon be law.

LL: Senator Marcos, September na Sir, filling na ng Certificates of Candidacy in October, 1 week lang ang binigay ng COMELEC na period ng filling sa COC’s, anon a ba ang latest sa Marcos-Duterte or Duterte-Marcos na tandem?

BBM: Naku marami. Maraming, huindi lang iyon at marami tayong ibang kausap at we are continuously talking to lahat ng ating mga kaibigan. Of course kasama diyan ang partido, I’m with the Nationalista Party, so the Nationalista as a party ay marami ring kausap na ibang grupo para malaman kung anong magiging role. Pero sa ngayon, I have to say na wala pa talagang final na decision. Wala pa kaming ma-i-announce, marami ngang lumalabas na report, hindi pa naman official iyon. Pero I have to ask everyone to be patient, iyong mga may gusto malaman kung ano ba talagang mangyayari. I have to ask them to be patient at patuloy parin ang mga usapan. Pero malapit na dahil talagang papasok na tayo sa filling of Certificates of Candidacy. Malapit na, kailangan na talagang mag-desisyon lahat. But I think everybody is waiting for the results of the survey, tinitignan kung ano results of the talks, kung sino talaga ang magbabagay, nakakapagtaka some of iyong mga major players hindi pa nagpoproklama. Wala pa tayong nakita kahit na isa na tandem. Usually expected iyan lalo na sa administration. Usually may President, Vice-President na kaagad iyan e. Hanggang ngayon wala pang Vice-President. Sa kabila naman, kay Vice-President Binay, wala paring Vice-President. Tapos iyong mga iba pang front runner na tinatawag, hindi pa nagdeklara. Kaya’t nakakaiba itong eleksyon na ito.

LL: Pero may mga jingle na sila Sir?

BBM: May mga jingle na. Lahat.

LL: Anong … mo Sir, Binay o Duterte?

BBM: Well that also depends. Hindi ko masasabi sa sarili ko lang iyan. It’s not a decision that I will make on my own. Siyempre kailangan nating ipaubaya rin ang mga usapan when it comes to party level. Dahil ang national campaign hindi naman kakayanin kung wala kang partido na matibay-tibay ang makinarya. So we also have to take that into act. Kung ano man ang personal preference mo, siyempre sasabihin natin sa ating mga kaibigan sa partido. But at the same time ang party, iniisip din hindi lang ikaw, hindi lang iiyong isang miyembro, iniisip din nila lahat ng, so the same with the Nationalista Party kung ano iyong pinaka bagay sa amin maging kaalayado.

LL: Especially Nationalista Party dahil tatlo kayong interesado, si Cayetano, Trillanes at ikaw.

BBM: Oo nga. Kaya mayabang ang Nationalista Party kami ang pinaka maraming national na kandidato dahil masyadong sikat ang Nationalista.

LL: But how will NP position its self? Kung tatakbo kayong tatlo, maging free zone.

BBM: NP will have to make a decision. Last resort na siguro iyong free zone kasi baka ang maaaring mangyari pag i-free zone mo iyan magkawatak-watak iyong partido. Halimbawa, let’s say you have 3 candidates or 2 candidates, maghihiwa-hiwalay, mamimili iyong bawat miyembro on an individual basis so baka hindi na solid iyong Nationalista Party.ayaw namin iyon kaya dahil although the Nationalista Party is not the biggest party in the country, sa palagay ko, masasabi namin it is the most cohesive. Iyong mga miyembro namin sa nakaraang ilang taon, iyon parin ang miyembro namin ngayon. Walang masyadong umaalis, walang masyadong nagbabago. We would like to maintain that. I think iyon ang strength ng Nationalista Party so kung mag sona libre, palagay ko baka mabawasan iyong cohesion na iyon, iyong maganda naming pagsasama.

LL: Sa lahat ng mga nakausap namin Senator Marcos, parang ikaw ang most patient Sir? Kasi nakausap namin last week si Senator Grace Poe, medyo ano na rin siya, medyo may dot na rin iyong mind niya na it’s now or never. Kasi sinabihan daw siya ni Chiz na, look at me in 2010 when I was one of the front runners sa 2015 wala ng nag-expect na tatakbo siyang Presidente. Sa 2022 daw Sir may reminder si Bob Arong today na Manny Pacquiao is eligible na to run. Medyo pressure ba iyon?

BBM: Mayroon talaga. Mayroon talagang ganoon. Dahil siguro sa buhay ng lahat ng tao, mayroon talagang opportunity. May moment na pagka hindi mo napagsamantalahan, mawawala, hindi na babalik. I think that is one of the reasons that Senator Grace is thinking very hard na, siguro panay ang paalala, hindi lang si Senator Chiz, kung hindi iyong mga lahat na adviser niya. Sinasabi, hinog na hinog na iyong image mo. Kung hindi ka tumakbo ngayon, baka hindi na babalik nga. That’s one of the elements kaya’t marami talagang variables iyan. Hindi talaga simple na desisyon iyan. Kaya’t I can understand iyong kanyang hesitation, iyong kanyang continuing na pag-isip, pag-konsulta, and I think that goes for not only Senator Grace but for all the other potential national candidates.

LL: I remembered your earlier statement, sa KBP Cebu Chapter ba iyon, iyong naging guest speaker ka, sabi mo, the Presidency is a destiny. May mga signs talaga na magsasabi sa inyo na para sayo iyan. sabi mo, you just have to be ready kung darating ang panahon na iyan. May mga signs na ba Sir?

BBM: Mayroon din. Masasabi ko naman. That’s true.

LL: Like iyong Iglesis ni Cristo na rally. Maraming naniniwala na maybe this will tell us ano talaga iyong gma personalities ng mga possible candidates.

BBM: Well ganoon ang nagyari. Iyong sa Iglesia, nakita naman natin na kung papaano ang naging reaksyon ng iba’t-ibang panig. I think you’re correct that medyo makikita mo nga kung ano iyong mga naiisip ng mga iba. Of course that is only one element dahil marami nga, kagaya ng sabi ko, maraming iba’t-ibang bagay na kailangan pag-usapan. Pero talagang tapat ang aking paniwala na it is destiny that the elements come together for you. Kung you recognize that, kung minsan hindi naman ganoong kaliwanag, may tatamaan ka ng kiglat sasabihin, ito na! Hindi naman ganoong kasimple. So that is why iyong nagyayari ngayon ay, kahit iyong mga front runner, kahit matataas ang survey result nila, talagang nag-iisip pa ng mabuti at nagdadalawang-isip at tinitignan talaga kung ito na ba. Is destiny talking to them now at this time? I think all of us are in the same situation.

LL: So you do not expect a guardian angel to guide you, maybe ang survey results, maybe iyong realignments of political forces.

BBM: Absolutely.

LL: Do we expect Sir major realignments in the next few days?

BBM: I don’t know about realignment.

LL: Kasi for example hindi tatakbo si Duterte, that would free up PDP Laban, and the other parties.

BBM: Yes that’s right. Iyon. That would be a major development kapag sinabi ni Mayor Duterte na hindi na siya tatakbo, that would change the picture. That will be a major change. If Senator Grace does the same, if she decides na mag-proklama, then that would also be a very, very important development kaya’t we have to watch. It is a moving target. Everyday that you wake up the situation is different. May pumasok na bagong variable, may pumasok na bagong development, iyong Iglesia nga, lahat tinitignan niyo. Ngayon, ano ngayon ang ibig sabihin nito? Up to now siguro sinasabi natin we are still trying to understand what is the significance of what happened there and how it affects the candidacy of iyong iba’t-ibang mga candidates.

LL: Marami raw speculations but the most definite na result daw doon, Mar Roxas lost the Iglesia vote.

BBM: I think talagang iyong Iglesia vote talagang dahil nga siguro pakiramdam ng Iglesia ay sini-single out sila doon sa kaso. Well, kaya’t nagparamdam sila, their dissatisfaction and their objection to that. So I would imagine that oo nga, nagalit sila sa administrasyon. That does not… well para sa suporta para kay Secretary Mar.

LL: Senator Marcos, this is our final question Sir. Iyong iba daw diyan, dependent sa iba para sa mga chances nila. Si Mar Roxas dependent sa blessing ni Noynoy atsaka makinarya ng administrasyon, si Duterte kailangan niya iyong push kasi hindi masyadong organisado iyong political party niya, si Grace Poe kung independent siya kailangan niyang mag-commit ngayon para iyong NPC at ibang major political forces makuha niya. Pero iyong main advantage mo daw Sir, you don’t need anyone. Kasi ikaw lang ang Marcos. Lahat ng interesado. Ano ba ang Marcos factor, Sir? Sa panahon ngayon.

BBM: Sa panahon ngayon napaka laking advantage talaga. I have to admit na napakalaking advantage na panglan mo ay Marcos dahil malaki ang pagbabago sa opinion ng taong bayan. Kung maaalala natin many years ago noong pagkatapos lang ng 1986, siguro masasabi, issue ang Marcos. Ngayon, hindi na issue ang Marcos dahil ang issue marami ng iba’t-ibang issue. Tatlumpung taon na ito. So marami ng pinag-uusapan. Somehow, na-i-kukumpara ang panahon noong aking ama atsaka iyong nangyari after him. So it is an advantage maipakita na ganoon. But, hindi ko naman sasabihin na wala na akong kailangan because hindi ka naman maaring mahalal into national position na walang kakampi. Siguro kung mag Congressman ka, o mag-Mayor ka, kahit mag-Governor ka, kaya mo mag-iisa. Pero sa national, hindi mo puwedeng gawin na wala kang kakampi. Although the Marcos name is an advantage, we of course need our allies to be there and to continue to support us. Ang sinasabi kong allies hindi lang iyong malalaking tao na very powerful na may dalang partido, na may dalang grupo. Kung hindi ang mga mamamayan. In the end, diyan ang bagsak talaga. Itong kwestyon na ito.

LL: Sir, second to the last question iyon Sir. Ang last question talaga from Thads Bentulan columnist ng Business World. Question for Bong: Isn’t it that the original Bongbong was killed in London and that he is now a body double?

BBM: Oo nga. Matagal na iyan. Ang tagal-tagal na niyang kwento na iyan. That is our favourite urban legend.

LL: Saan ba nag-start iyan Sir?

BBM: Hindi ko alam kung saan nanggaling iyan. Pero minsan bumalik ako galing sa skwelahan at sinasabi, hindi ka raw ang tunay. Sabi ko bakit. Sabi ang kuwento daw dito sa Pilipinas, napaaway daw ako sa isang lugar na sa away na iyon, sinaksak ako, namatay ako. Tapos iyong ama ko saka ina ko, imbis na ilibing ako naghanap sila ng kamukha ko. Tapos iyon ang binuhay nila. Tapos sabi nila hindi na ito ang totoo. Kaya’t hindi ko malaman kung saan nanggaling iyon pero siguro naman madaling i-prove dahil mula noong naging Pangulo iyong aking ama, I was 7 years old. Mula noong sa dalawampung taon na pagka Pangulo niya, siguro madalas akong makita sa dyaryo, madalas akong makita sa television, madami akong picture, siguro kung i-kumpara naman ninyo makikita niyo pareho parin. May nagsasabi nga, may DNA na, magpa-DNA ka na para maging maliwanag ang sitwasyon. Sabi ko, huwag. Gusto ko yata iyong urban legend, I like being an urban legend. So pabayaan mo muna. At least may nakakatawang kuwento tungkol sa buhay mo.

LL: Iyong another urban legend na iyong magkapatid kayo ni Senator Grace Poe.

BBM: Oo, isa pa iyon. Ako narinig ko lang iyon noong last election noong 2013 na luma-labas iyon.

LL: Atsaka tinatawag po raw si Senator Grace na, sis.

BBM: Oo. First time ko siyang nakilala ng mabuti noong first day niya na pumasok sa session. So, nilapitan ko siya sabi ko, paanong nangyari itong chismis na ito. Sabi niya, ewan ko ba. Pareho kaming medyo naiinis. Ako nagagalit ako sinasabi ko huwag niyo naman. Ako lalaki ako okay lang sa akin iyan. pero si Grace, hindi maganda para sa babae na ganyan. Wala, tuloy-tuloy pa rin iyong mga chismis na iyan. So sabi namin, tawanan na lang namin. Kaya sabi ko sige tawag ko sayo, sis. Tawag ngayon niya sa akin, kuya. Pero iyong pinaka nakakatawang reaksyon iyong sa mother ko. Tinanong ng isang reporter sakanya, totoo ba na si Grace anak daw ni Marcos? Sabi niya, papaano magiging anak ni Marcos ang puti-puti masyado.

LL: Maputi daw iyong mama Sir.

BBM: Sa lahat ng mga reaksyon, lahat kami nagpapaliwanag, si ganito si ganyan. Sabi ko iba talaga mag-isip iyong aking mother. Iyon ang kanyang reaction. Masyadong maputi para maging anak ni Marcos iyan.

LL: Senator Bongbong Marcos abangan namin Sir ang maging desisyon mo within the month most possibly. Mensahe mo Sir para sa mga listeners natin sa Visayas at Mindanao.

BBM: Well nais ko lang unang-una magpasalamat sa na binigyan ako ng pagkakataon na makipag-usap sa inyong lahat. Magpapasalamat din ako sa inyong lahat, sa inyong mga expressions of support, sa inyong tiwala asa aking kakayahan sa palapit nga dito sa ating halalan. Ipagpatuloy po ninyo ang inyong pag-payo sa akin at sainyo ako nakikinig. Maraming, maraming salamat.

Back to Blog